محمد باقر النجفي

85

مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى )

پاى درآوريد ؛ زيرا آنها را به مكّه بر مىگردانيم و از گمراهى خود بينا مىشوند و از آيين پدران خود جدا نخواهند شد . » سندهاى 14 و 15 انگيزهء هجوم و تلاش جنگ‌جويانهء قريش را براى اعادهء آيين بت‌پرستى ، واداركردن مسلمانان به ترك تعليمات محمّد صلى الله عليه و آله و دست‌برداشتن ازيكتاپرستى و بازگرداندن آنها به نظام حاكم مكّه نشان مىدهد . البتّه قريشيان ، اين حق را داشته‌اند كه مردم مكّه و مدينه را به بت‌پرستى دعوت كنند ؛ ولى زور و حمله و هجوم براى تحقّق خواسته‌هايشان ، مورد قبول هيچ انسانى نيست . با اين همه آنان ، حتّى در اين خواسته نيز كه بايد آيين پدران خود را به مسلمانان تحميل كنند و آنها را به اسارت اشراف و حاكمان معابد بت درآورند ، صادق نبودند . اين خواسته مانند دفاع از كاروان ، بهانه‌جويى آنها براى قلع و قمع مسلمانان بود . از اين رو پس‌از آن‌همه تلاش جنگ‌جويانه و ترغيب مهاجمان به دفاع از آيين جاهلى ، يكباره اين شيوه را به كنارى نهادند و فرياد انتقام و خونخواهى عمرو بن حضرمى را سر دادند . در اين مرحله ، اسناد تاريخى را مورد بررسى قرار مىدهيم كه چگونه خونخواهى عمرو بن حضرمى مهمترين و حتّى اساسىترين انگيزهء حمله و تهاجم به مسلمانان گرديد . واقدى مىنويسد : سند شمارهء 16 : « . . . و ذهب أبو جهل إلى عامر بن الحضرمي أخي عمرو بن الحضرمي المقتول بنخلة ، فقال له : هذا حليفك - يعني عُتبة - يريد أن يرجع بالناس ، و قد رأيت ثأرك بعينك ، و تُخذل بين الناس قد تحمل دم أخيك و زعم أنّك قابل الدية ألا تستحي تقبل الدية و قد قدرت على قاتل أخيك قم فانشد خفرتك . فقام عامر بن الحضرمي فاكتشف ثمّ حثا على استه التراب و صرخ وا عمراه يخزي بذاك عتبة لأنّه حليفه من بين قريش فأفسد على الناس الرأي الّذي دعاهم إليه عتبة و حلف عامر لا يرجع حتى يقتل من أصحاب